Liraglutide: hoe Saxenda en Victoza werken en welke waarden meebewegen

Liraglutide is een GLP-1-middel dat onder twee merknamen wordt verkocht: Saxenda voor gewichtsbeheersing en Victoza voor diabetes type 2. Het is dezelfde stof in een andere dosering, en anders dan de nieuwere middelen moet het elke dag worden geïnjecteerd.

Dat dagelijkse ritme is de belangrijkste reden dat liraglutide terrein verliest aan semaglutide en tirzepatide.

Het is ook het middel waarvan de meeste Nederlandse pagina’s de twee merknamen door elkaar halen, waardoor mensen doseringen vergelijken die niet vergelijkbaar zijn.

Wat is liraglutide en hoe werkt het?

Liraglutide lijkt op het darmhormoon GLP-1, dat uw lichaam na een maaltijd aanmaakt. Het stimuleert de afgifte van insuline, remt glucagon, vertraagt de maaglediging en dempt het hongersignaal in de hersenen. Het resultaat is dat u eerder vol zit en langer vol blijft.

Het mechanisme is hetzelfde als bij Ozempic en Wegovy; alleen de werkingsduur verschilt.

Die kortere werkingsduur is precies waarom liraglutide dagelijks moet. Semaglutide blijft ongeveer een week actief, liraglutide ongeveer een dag. Het Farmacotherapeutisch Kompas beschrijft het opbouwschema, dat bij Saxenda in wekelijkse stappen van 0,6 mg naar 3,0 mg gaat.

Hoe het mechanisme precies werkt, staat in GLP-1 injectie.

Wat is het verschil tussen Saxenda en Victoza?

De dosering en de geregistreerde indicatie, niet de stof. Saxenda gaat tot 3,0 mg per dag en is geregistreerd voor gewichtsbeheersing. Victoza gaat tot 1,8 mg per dag en is geregistreerd voor diabetes type 2. Voor de vergoeding maakt dat verschil alles uit.

Vergelijk de milligrammen tussen deze rijen niet met elkaar. Elke stof heeft een eigen sterkte, dus 3,0 mg liraglutide is niet sterker dan 2,4 mg semaglutide.

Hoeveel val je af met liraglutide?

Gemiddeld rond de 8 kilo in ruim een jaar, en minder dan met de nieuwere middelen. In de SCALE-studie verloren deelnemers op 3,0 mg liraglutide gemiddeld 8,4 kilo na 56 weken, tegenover 2,8 kilo met placebo. 63,2% haalde meer dan 5% gewichtsverlies en 33,1% meer dan 10% (Pi-Sunyer e.a., 2015).

Ter vergelijking: tirzepatide kwam in SURMOUNT-1 uit op 20,9% na 72 weken (Jastreboff e.a., 2022).

Ook op bloedsuiker is liraglutide inmiddels ingehaald. In PIONEER 4 gaf zelfs de semaglutidetablet een iets grotere HbA1c-daling dan de liraglutide-injectie (Pratley e.a., 2019).

Toch verdwijnt het middel niet, en dat heeft praktische redenen: beschikbaarheid, ervaring bij artsen en het feit dat een dagelijkse dosis makkelijker te onderbreken is als iemand het slecht verdraagt.

De volledige vergelijking van de middelen staat in afslankmedicatie, en de tabletvariant komt aan bod in Rybelsus ervaringen.

Welke bijwerkingen heeft liraglutide?

Vooral maagdarmklachten: misselijkheid, diarree, obstipatie en overgeven. Bij de meeste mensen verdwijnen die binnen enkele dagen tot weken, en ze komen meestal terug bij elke dosisverhoging. Zeldzamer maar serieuzer zijn klachten aan de alvleesklier en de galblaas.

Aanhoudende hevige buikpijn die naar de rug uitstraalt is een reden om contact op te nemen met uw huisarts, niet om af te wachten. Thuisarts adviseert bij nieuwe of aanhoudende buikklachten tijdens medicijngebruik altijd de huisarts te raadplegen.

De volledige klachtenlijst met wat er per klacht meetbaar is, staat in bijwerkingen van Ozempic. De stoffen verschillen, de klachtenfamilie niet.

Welke bloedwaarden horen bij liraglutide?

De suikerhuishouding voorop, met de alvleesklier als aandachtspunt. HbA1c is de waarde waarop dit middel bij diabetes wordt afgerekend, en die beweegt pas na acht tot twaalf weken. Nuchtere insuline reageert sneller, vaak binnen enkele weken.

Lipase is de waarde die zelden genoemd wordt en toch de moeite waard is om als uitgangspunt te hebben, omdat de alvleesklier bij de hele GLP-1-groep een bekend aandachtspunt is.

Wie dagelijks prikt heeft daarbij een praktisch voordeel: een gemiste dag is bij liraglutide een kleinere verstoring dan bij een weekmiddel.

Onze GLP-1 nulmeting legt dat startpunt vast voordat de eerste injectie verandert wat u meet, met een beoordeling door een BIG-geregistreerde arts.

Wat mij opvalt is dat liraglutide inmiddels vooral wordt gekozen door mensen die de nieuwere middelen niet krijgen of niet verdragen. Dat is een prima reden, maar het verandert wel wat u ervan mag verwachten.

Start u met Saxenda of Victoza, leg dan uw uitgangswaarden vast voordat u de eerste dosis zet.

Bronnen

• Pi-Sunyer X e.a. A Randomized, Controlled Trial of 3.0 mg of Liraglutide in Weight Management. N Engl J Med. 2015. PMID 26132939
• Pratley R e.a. Oral semaglutide versus subcutaneous liraglutide and placebo in type 2 diabetes (PIONEER 4). Lancet. 2019. PMID 31186120
• Jastreboff AM e.a. Tirzepatide Once Weekly for the Treatment of Obesity. N Engl J Med. 2022. PMID 35658024
• Farmacotherapeutisch Kompas, monografie liraglutide (opbouwschema en doseringen).
• Thuisarts, informatie over buikklachten bij medicijngebruik.

Elk bloedtestresultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.