Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Mineralen

Bicarbonaat: diabetische ketoacidose, diarree en de zuur-base balans

Het lichaam maakt volgens MedlinePlus bij de stofwisseling, het omzetten van voeding in energie, kooldioxide als afvalstof, en de belangrijkste vorm daarvan is volgens de NVKC bicarbonaat (HCO3-). Kooldioxide is volgens de NVKC nodig om de verhouding tussen zuur en base in het bloed in evenwicht te houden.

Te weinig CO2 in het bloed kan volgens MedlinePlus een teken zijn van diabetische ketoacidose, een complicatie van diabetes type 1 en type 2. Pas een bloedtest laat zien hoeveel HCO3- er in het bloed zit.

Diagnostiek voor U legt de grenzen voor bicarbonaat op 21 - 28 mmol/L, Star-SHL op 20 - 31 mmol/l.

Beoordeling door arts inbegrepen

Bicarbonaat (HCO3-) is volgens de NVKC de belangrijkste vorm van kooldioxide in het lichaam. De nieren kunnen het uitscheiden of vasthouden om de balans tussen zuur en base te handhaven.

  • Star-SHL hanteert voor bicarbonaat 20 - 31 mmol/l, Unilabs 22,0 - 29,0 mmol/l, Certe 24 - 28 mmol/L en Diagnostiek voor U 21 - 28 mmol/L.
  • Een verhoogd bicarbonaat samen met een hoge pH past volgens de NVKC bij een metabole alkalose, met onder meer langdurig overgeven als mogelijke oorzaak.
  • Een verlaagd bicarbonaat samen met een lage pH past volgens de NVKC bij een metabole acidose, met onder meer diabetes en ernstige nierproblemen als mogelijke oorzaken.

Bicarbonaat: wat Nederlandse laboratoria hanteren

Er is geen landelijk afgesproken referentiewaarde; dit is wat afzonderlijke laboratoria publiceren.

De bovengrens loopt van 28 mmol/l bij Certe tot 31 mmol/l bij Star-shl.

Referentiewaarden per groep, in mmol/l
Star-shl · Iedereen 20–31 mmol/l
20 31
Unilabs · Iedereen 22–29 mmol/l
22 29
Certe · Iedereen 24–28 mmol/L
24 28
Diagnostiek voor U · Iedereen 21–28 mmol/L
21 28
0 34,1 mmol/l

Bron: Star-shl

Bron: Unilabs

Bron: Certe

Bron: Diagnostiek voor U

Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.

Bicarbonaat: wat deze test meet

Een bicarbonaattest meet de hoeveelheid HCO3- in het bloed in mmol/L, en bij een vermoeden van complicaties bij suikerziekte noemt de NVKC daarnaast een bloedgasonderzoek.

Bicarbonaat: waarom deze waarde ertoe doet

Bicarbonaat doet ertoe omdat een metabole acidose, een lage pH met een verlaagd HCO3-, volgens de NVKC diabetes als mogelijke oorzaak heeft.

Bicarbonaat: zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

Bicarbonaat: wanneer is meten zinvol?

Een CO2-bloedtest, met bicarbonaat als belangrijkste vorm, kan volgens MedlinePlus worden aangevraagd bij klachten van een verstoorde elektrolytenbalans, die onder meer langdurig braken of diarree, zwakte, vermoeidheid, verwardheid of moeite met ademen kunnen zijn.

Bicarbonaat: klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Diabetische ketoacidose, een complicatie van diabetes type 1 en type 2, is volgens MedlinePlus een van de aandoeningen waarvan te weinig CO2 in het bloed een teken kan zijn, net als shock; bij Diagnostiek voor U begint het normale bicarbonaat bij 21 mmol/L, bij Star-SHL bij 20 mmol/l.

Hoge waarden

Een bicarbonaat boven de 28 mmol/L van Diagnostiek voor U of de 31 mmol/l van Star-SHL kan volgens MedlinePlus een teken zijn van een metabole alkalose, waarbij het lichaam zuur kan verliezen door bijvoorbeeld braken of uitdroging.

Bicarbonaat: oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

  • Diabetische ketoacidose

    Te weinig CO2 in het bloed kan een teken zijn van diabetische ketoacidose, een complicatie van diabetes type 1 en type 2.

  • Ernstige nierproblemen

    Ernstige nierproblemen kunnen een oorzaak zijn van een metabole acidose: een lage pH samen met een verlaagd HCO3- in het bloed.

  • Langdurige diarree

    Langdurige diarree is een van de mogelijke oorzaken van een metabole acidose, waarbij te weinig CO2 in het bloed kan zitten.

  • Hyperventilatie

    Te weinig CO2 in het bloed kan een teken zijn van een respiratoire alkalose, die door een long- of ademhalingsprobleem ontstaat, waaronder hyperventilatie: snel en diep ademhalen.

  • Een buis die voor de analyse is geopend

    Na het openen van de afnamebuis loopt de concentratie bicarbonaat af met ongeveer 6 mmol/L per uur; de buis moet dicht blijven tot de analyse.

Wat de waarde verhoogt

  • Langdurig overgeven

    Langdurig overgeven, met verlies van zuur uit de maag, kan een metabole alkalose geven: een hoge pH samen met een verhoogd HCO3- in het bloed.

  • Een overdosis bicarbonaat

    Een overdosis bicarbonaat kan een oorzaak zijn van een metabole alkalose met een verhoogd HCO3-.

  • Syndroom van Cushing

    Te veel CO2 in het bloed kan een teken zijn van het syndroom van Cushing.

  • Longziekten

    Te veel CO2 in het bloed kan een teken zijn van longziekten.

Bicarbonaat: leefstijl en deze waarde

Noem bij een laag bicarbonaat aan uw huisarts of u diabetes heeft, omdat te weinig CO2 in het bloed volgens MedlinePlus een teken kan zijn van diabetische ketoacidose.

Bicarbonaat: veelgestelde vragen

Kan langdurige diarree bicarbonaat verlagen?

Ja, langdurige diarree is volgens MedlinePlus een van de mogelijke oorzaken van een metabole acidose, en een metabole acidose is volgens de NVKC een lage pH samen met een verlaagd HCO3- in het bloed.

Bicarbonaat: bronnen

  1. Star-shl, Labbepalingen (referentiewaarden per bepaling), star-shl.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) star-shl.nl
  2. Unilabs, Bepalingenklapper (referentiewaarden per bepaling), bepalingenklapper.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenklapper.nl
  3. Certe, Bepalingenwijzer (referentiewaarden per bepaling), bepalingenwijzer.certe.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenwijzer.certe.nl
  4. Diagnostiek voor U, eLabgids (Referentiewaarden DvU), diagnostiek.getincontrol.eu, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) diagnostiek.getincontrol.eu
  5. MedlinePlus, Carbon Dioxide (CO2) in Blood, medlineplus.gov, geraadpleegd 2026-10-19 (opgehaald 2026) medlineplus.gov
  6. NVKC, Alles over testen: Bloedgassen, allesovertesten.nl, geraadpleegd 2026-10-19 (opgehaald 2026) allesovertesten.nl

Onderzoeken met verwante waarden

Deze panelen meten waarden uit dezelfde categorie als deze marker.

GLP-1

GLP-1 nulmeting

Je startpunt vóór je eerste injectie: bloedsuiker, cholesterol, pancreas, lever, nieren, schildklier en voedingsstoffen in één meting.

Insuline (Nuchter) ALAT (Alanine-aminotransferase) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) HDL Cholesterol HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Bilirubine Totaal Apo(B) (Apolipoproteïne B) Vitamine B12 Ferritine Kalium Natrium Glucose (Nuchter) Cholesterol Totaal Albumine Lipase Kreatinine Vitamine D (25-OH) Triglyceriden Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) HOMA-IR eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) LDL Cholesterol Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€214,-
GLP-1

GLP-1 uitgebreide controle

De halfjaarlijkse meting: alles uit de controle plus insuline, ApoB en je voedingsstoffen — juist belangrijk als je al langere tijd veel minder eet.

Insuline (Nuchter) ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) HDL Cholesterol HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Apo(B) (Apolipoproteïne B) Vitamine B12 Ferritine Kalium Natrium Glucose (Nuchter) Cholesterol Totaal Albumine Lipase Kreatinine Vitamine D (25-OH) Triglyceriden HOMA-IR eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) LDL Cholesterol Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€196,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad

Bicarbonaat

€10,-