Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Hart en Vaten

LDL-cholesterol en gewicht: overgewicht, afvallen en de streefwaarde

Cholesterol wordt volgens de NVKC door het bloed vervoerd in vetbolletjes van cholesterol, triglyceriden en eiwitten, en LDL is het vetbolletje dat cholesterol naar de weefsels en organen brengt. LDL-cholesterol is het cholesterol in die bolletjes.

Overgewicht heeft volgens MedlinePlus de neiging de LDL te verhogen en het HDL te verlagen, en te veel LDL laat volgens de NVKC cholesterol afzetten op de vaatwanden. Hoe hoog de LDL is, laat alleen een bloedtest zien.

Star-SHL geeft voor LDL-cholesterol 0 tot 2,5 mmol/l, met de NHG-standaard cardiovasculair risicomanagement als bron.

De route van LDL Cholesterol door het lichaam
  1. Lever

    Geeft cholesterol af aan het bloed.

  2. LDL, het pakketje

    Cholesterol lost niet op in bloed en reist daarom verpakt. De test telt wat er in deze pakketjes zit.

  3. De cellen

    Nemen op wat ze nodig hebben om hun wand te bouwen en hormonen te maken.

  4. Wat de cellen niet opnemen, blijft in het bloed

  5. Vaatwand

    Het teveel dringt de wand binnen, hoopt zich over jaren op en vernauwt de slagader. Dat kan eindigen in een hartaanval of beroerte.

Algemene streefwaarde onder 3 mmol/l

Beoordeling door arts inbegrepen

LDL-cholesterol is het cholesterol in de LDL-deeltjes, die cholesterol naar de weefsels en organen vervoeren. Verhoogde concentraties laten volgens de NVKC cholesterol afzetten op de vaatwand, wat kan leiden tot hart- en vaatziekten.

  • De NVKC noemt als streefwaarde voor LDL-cholesterol kleiner dan 3,0 mmol/l; Thuisarts noemt onder de 2,6 bij een groot risico op hart- en vaatziekten en onder de 1,8 bij een heel groot risico meestal goed.
  • Voor LDL-cholesterol hanteert Unilabs 0 tot 4,5 mmol/l, Diagnostiek voor U een streefwaarde onder 2,6 mmol/L boven 18 jaar, Star-SHL 0 tot 2,5 mmol/l (bron NHG).
  • Een hoog LDL-cholesterol geeft volgens Thuisarts geen klachten.

Wanneer is deze waarde afwijkend?

Afkapwaarden per uitslag, in mmol/l
Uitslag Waarde (mmol/l)
Onder de streefwaarde < 3
Boven de streefwaarde 3–5
Sterk verhoogd ≥ 5

Er bestaat geen enkele "normale" LDL-waarde: welke waarde voor u wenselijk is, hangt af van uw totale risico op hart- en vaatziekten. De grens van 3,0 mmol/l is de algemene streefwaarde van de NVKC. Zodra er een behandelindicatie is, hanteert de NHG-Standaard CVRM een lagere streefwaarde: < 2,6 mmol/l, en < 1,8 mmol/l bij een doorgemaakte hart- of vaatziekte tot en met 70 jaar. Voor mensen met een laag tot matig verhoogd risico noemt de richtlijn juist géén streefwaarde en volstaat leefstijladvies. Boven 5,0 mmol/l adviseert het NHG familiaire dyslipidemie te overwegen. Bespreek uw uitslag met uw huisarts.

Bron: NVKC Referentiepopulatie: Nederlandse volwassenen

Bron: NHG Referentiepopulatie: Nederlandse volwassenen

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

LDL Cholesterol: wat Nederlandse laboratoria hanteren

De bovengrens loopt van 2,5 mmol/l bij Star-shl tot 4,5 mmol/l bij Unilabs.

Referentiewaarden per groep, in mmol/l
Star-shl · Iedereen · een grens, geen bereik · Bron: NHG cardiovasculair risicomanagement < 2,5 mmol/l
2,5
Unilabs · Iedereen 0,0–4,5 mmol/l
0 4,5
Diagnostiek voor U · Iedereen · 19 jaar en ouder · een grens, geen bereik · streefwaarde < 2,6 mmol/L
2,6
Diagnostiek voor U · Iedereen · een grens, geen bereik · hoog-risicogroepen < 1,8 mmol/L
1,8
0 4,95 mmol/l

Bron: Star-shl

Bron: Unilabs

Bron: Diagnostiek voor U

Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.

LDL Cholesterol: wat deze test meet

De uitslag van een LDL-cholesteroltest is het aantal millimol LDL-cholesterol per liter bloed (mmol/l), en Star-SHL vermeldt als methode fotometrisch, een meting met licht.

LDL Cholesterol: waarom deze waarde ertoe doet

LDL-cholesterol is van belang omdat een jarenlang te hoog cholesterol volgens Thuisarts het risico vergroot op onder meer pijn op de borst, een hartaanval of een beroerte, al krijgt niet iedereen met een hoog cholesterol zo'n ziekte. Afvallen kan bij overgewicht volgens MedlinePlus helpen de LDL-cholesterol te verlagen.

LDL Cholesterol: zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
In welke test
Lipiden Screening · €80,- · GLP-1 controle (3 maanden) · €109,- · GLP-1 uitgebreide controle · €196,- · GLP-1 nulmeting · €214,-
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

LDL Cholesterol: zo bereid je je voor

Voor deze bepalingen hoef je niets speciaals te doen.

  1. Nuchter zijn hoeft niet

    Goed om te weten

    Voor deze waarden maakt eten vooraf weinig uit. Je mag gewoon ontbijten.

  • Water drinken mag altijd. Drink vooraf gewoon, dat maakt het prikken makkelijker.
  • Neem je medicijnen gewoon in, tenzij je eigen arts iets anders heeft gezegd.

LDL Cholesterol: wanneer is meten zinvol?

Een LDL-cholesteroltest meet volgens de NVKC onder meer het effect van een dieet, en wordt meestal samen met het totaal cholesterol aangevraagd als onderdeel van het lipidenprofiel.

LDL Cholesterol: klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Een lagere LDL-cholesterol kan bij overgewicht volgen op afvallen, omdat afvallen volgens MedlinePlus kan helpen de LDL te verlagen. Naast afvallen en cholesterolverlagende medicijnen komt in de gelezen bronnen geen oorzaak van een lage LDL voor.

Hoge waarden

Overgewicht heeft volgens MedlinePlus de neiging de LDL-cholesterol te verhogen, en te weinig beweging kan via gewichtstoename de LDL verhogen. Volgens MedlinePlus stijgt de LDL ook door verzadigd vet en cholesterol in wat iemand eet.

LDL Cholesterol: oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

  • Cholesterolverlagende medicijnen, zoals statines

    Als leefstijlveranderingen de LDL niet genoeg verlagen, kunnen cholesterolverlagende medicijnen, waaronder statines, nodig zijn.

  • Afvallen bij overgewicht

    Bij overgewicht kan afvallen helpen om de hoeveelheid LDL-cholesterol in het bloed te verlagen.

Wat de waarde verhoogt

  • Verzadigd vet en cholesterol in de voeding

    Verzadigd vet en cholesterol in de voeding die u eet laten de LDL-cholesterol in het bloed stijgen.

  • Overgewicht

    Overgewicht heeft de neiging de LDL te verhogen en het HDL te verlagen.

  • Erfelijk hoog cholesterol (familiaire hypercholesterolemie)

    Hoog cholesterol kan in de familie voorkomen; familiaire hypercholesterolemie is een erfelijke vorm van hoog cholesterol.

  • Bepaalde medicijnen, zoals steroïden

    Bepaalde medicijnen, waaronder steroïden, sommige bloeddrukmedicijnen en hiv-medicijnen, kunnen de LDL verhogen.

  • Chronische nierziekte, diabetes of hiv

    Ziekten zoals chronische nierziekte, diabetes en hiv kunnen een hogere LDL veroorzaken.

LDL Cholesterol: leefstijl en deze waarde

Afvallen als u te zwaar bent is volgens Thuisarts een van de belangrijkste dingen om een te hoog LDL-cholesterol lager te maken, naast gezond eten, genoeg bewegen en stoppen met roken. Bespreek een verhoogde LDL met uw huisarts.

LDL Cholesterol: veelgestelde vragen

Daalt LDL-cholesterol door afvallen?

Afvallen bij overgewicht kan volgens MedlinePlus helpen om de hoeveelheid LDL-cholesterol in het bloed te verlagen.

LDL Cholesterol: bronnen

  1. Nederlandse Vereniging voor Klinische Chemie en Laboratoriumgeneeskunde. Alles over testen. Over AFP: "De referentiewaarden kunnen verschillen tussen laboratoria, afhankelijk van de methode. Ga daarom uitsluitend af op de referentiewaarden van het laboratorium dat het onderzoek heeft uitgevoerd en interpreteer nooit AFP-uitslagen van verschillende laboratoria door elkaar." Geraadpleegd 14 juli 2026. (opgehaald 2026) allesovertesten.nl
  2. Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Standaard Cardiovasculair risicomanagement. Praktische handleiding, 2024. Geraadpleegd 14 juli 2026. (opgehaald 2026) richtlijnen.nhg.org
  3. Star-shl, Labbepalingen (referentiewaarden per bepaling), star-shl.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) star-shl.nl
  4. Unilabs, Bepalingenklapper (referentiewaarden per bepaling), bepalingenklapper.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenklapper.nl
  5. Diagnostiek voor U, eLabgids (Referentiewaarden DvU), diagnostiek.getincontrol.eu, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) diagnostiek.getincontrol.eu
  6. MedlinePlus, LDL: The "Bad" Cholesterol, medlineplus.gov, geraadpleegd 2026-10-17 (opgehaald 2026) medlineplus.gov

Testproducten

Deze marker is opgenomen in de volgende testpanelen.

GLP-1

GLP-1 controle (3 maanden)

De veiligheids- en voortgangscontrole die klinieken na 3 maanden doen: pancreas, lever, nieren, zouten en je metabole voortgang op GLP-1-medicatie.

ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) HDL Cholesterol HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Kalium Natrium Glucose (Nuchter) Cholesterol Totaal Lipase Kreatinine Triglyceriden eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) LDL Cholesterol Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€109,-
GLP-1

GLP-1 uitgebreide controle

De halfjaarlijkse meting: alles uit de controle plus insuline, ApoB en je voedingsstoffen — juist belangrijk als je al langere tijd veel minder eet.

Insuline (Nuchter) ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) HDL Cholesterol HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Apo(B) (Apolipoproteïne B) Vitamine B12 Ferritine Kalium Natrium Glucose (Nuchter) Cholesterol Totaal Albumine Lipase Kreatinine Vitamine D (25-OH) Triglyceriden HOMA-IR eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) LDL Cholesterol Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€196,-
GLP-1

GLP-1 nulmeting

Je startpunt vóór je eerste injectie: bloedsuiker, cholesterol, pancreas, lever, nieren, schildklier en voedingsstoffen in één meting.

Insuline (Nuchter) ALAT (Alanine-aminotransferase) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) HDL Cholesterol HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Bilirubine Totaal Apo(B) (Apolipoproteïne B) Vitamine B12 Ferritine Kalium Natrium Glucose (Nuchter) Cholesterol Totaal Albumine Lipase Kreatinine Vitamine D (25-OH) Triglyceriden Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) HOMA-IR eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) LDL Cholesterol Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€214,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad

LDL Cholesterol

€16,-