Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Lever

ASAT bij een vetlever: wat de verhouding met ALAT laat zien

ASAT is een enzym in je lever en in je hart- en skeletspieren: een eiwit dat cellen helpt een stof om te zetten in een andere stof. In gezonde cellen blijft het binnen, dus er zit normaal weinig van in je bloed.

Bij schade aan lever- of spiercellen kan je ASAT stijgen, bijvoorbeeld bij een vetlever, waarbij er te veel vet in je lever zit. Hoeveel ASAT er in je bloed zit, kun je alleen met een bloedtest meten.

Je ASAT-uitslag staat in units per liter (U/l); de bovengrens bij Star-SHL, Unilabs, Certe en Diagnostiek voor U is 35 U/l voor volwassen mannen en 31 U/l voor volwassen vrouwen. Een vetlever staat bij Thuisarts tussen de mogelijke redenen voor afwijkende levertests.

Beoordeling door arts inbegrepen

ASAT is een enzym uit lever- en spiercellen dat in het bloed komt als die cellen beschadigd raken. Star-SHL, Unilabs, Certe en Diagnostiek voor U hanteren voor volwassenen dezelfde bovengrens: 35 U/l voor mannen en 31 U/l voor vrouwen.

  • Bij geringe leverschade is ALAT volgens de NVKC groter dan ASAT; bij ernstiger schade aan de levercellen is ASAT groter.
  • Hemolyse, het kapotgaan van rode bloedcellen, geeft volgens Star-SHL een vals verhoogde uitslag, omdat de ASAT-concentratie in een rode bloedcel ongeveer 10 keer hoger is dan in serum.
  • ASAT wordt volgens de NVKC meestal samen met ALAT, alkalische fosfatase en bilirubine bepaald.

Referentiewaarden

Bekijk de waarde die voor jou geldt:

Kies man of vrouw — dit bereik verschilt per geslacht.

Vul je leeftijd in — dit bereik verandert met de leeftijd.

Dit bereik hangt ook af van bijvoorbeeld cyclusfase of afnamemateriaal; de gemarkeerde rijen gelden voor jouw groep.

Jouw referentiewaarde
u/l
12 53 u/l
Referentiewaarden per groep, in u/l
Man · 1–5 jaar 24–53 u/l
24 53
Man · 6–12 jaar 19–42 u/l
19 42
Man · 13–18 jaar 14–39 u/l
14 39
Man · 19 jaar en ouder 14–43 u/l
14 43
Vrouw · 1–5 jaar 23–49 u/l
23 49
Vrouw · 6–12 jaar 15–46 u/l
15 46
Vrouw · 13–18 jaar 12–33 u/l
12 33
Vrouw · 19 jaar en ouder 13–38 u/l
13 38
12 53 u/l

Bron: NVKC Referentiepopulatie: Nederlandse huisartsenpopulatie (NUMBER, n=7.574.327)

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

Check je eigen waarde

ASAT (Aspartaat-aminotransferase): wat Nederlandse laboratoria hanteren

Referentiewaarden per groep, in u/l
Star-shl · Man 0–35 U/l
0 35
Star-shl · Vrouw 0–31 U/l
0 31
Unilabs · Man · 19 jaar en ouder 0–35 U/l
0 35
Unilabs · Vrouw · 19 jaar en ouder 0–31 U/l
0 31
Certe · Man · 18 jaar en ouder · een grens, geen bereik < 35 U/L
35
Certe · Vrouw · 18 jaar en ouder · een grens, geen bereik < 31 U/L
31
Diagnostiek voor U · Man · een grens, geen bereik < 35 U/L
35
Diagnostiek voor U · Vrouw · een grens, geen bereik < 31 U/L
31
0 38,5 u/l

Bron: Star-shl

Bron: Unilabs

Bron: Certe

Bron: Diagnostiek voor U

Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.

ASAT (Aspartaat-aminotransferase): wat deze test meet

In units per liter (U/l) geeft een ASAT-test aan hoeveel aspartaataminotransferase je bloed bevat. Bij niet-alcoholische leververvetting (NAFLD) zijn licht verhoogde leverenzymen volgens een overzichtsartikel uit 2017 soms het enige afwijkende bloedonderzoek.

ASAT (Aspartaat-aminotransferase): waarom deze waarde ertoe doet

De verhouding tussen ASAT en ALAT zegt bij niet-alcoholische leververvetting (NAFLD) iets over de toestand van de lever. Volgens een overzichtsartikel uit 2017 is bij NAFLD een omgedraaide verhouding, met ASAT hoger dan ALAT, een teken van een slechter vooruitzicht, dat kan wijzen op beginnende of vergevorderde fibrose: littekens op de plaats van kapotte levercellen.

Bij volwassenen met afwijkende levertests wijst een verhouding ASAT/ALAT boven 1 volgens een Britse richtlijn uit 2018 op vergevorderde fibrose of cirrose, afstervend leverweefsel.

ASAT (Aspartaat-aminotransferase): zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
In welke test
GLP-1 controle (3 maanden) · €109,- · GLP-1 uitgebreide controle · €196,- · GLP-1 nulmeting · €214,-
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

ASAT (Aspartaat-aminotransferase): zo bereid je je voor

  1. Geen zware training vooraf

    Nodig

    Doe in de 48 uur vóór de afname geen zware training, lange duurinspanning of iets waarvan je buiten adem raakt. Gewoon wandelen mag.

  • Water drinken mag altijd. Drink vooraf gewoon, dat maakt het prikken makkelijker.
  • Neem je medicijnen gewoon in, tenzij je eigen arts iets anders heeft gezegd.

ASAT (Aspartaat-aminotransferase): wanneer is meten zinvol?

Je huisarts laat levertests, waaronder ASAT, volgens Thuisarts onder meer doen als je lever bij onderzoek te groot is, en soms zonder klachten, bijvoorbeeld bij medicijnen die de lever kunnen beschadigen. Volgens een Britse richtlijn uit 2018 blijft de verhouding ASAT/ALAT bij volwassenen bruikbaar om het risico op leverfibrose in te schatten, ook als beide waarden binnen het normale bereik vallen.

ASAT (Aspartaat-aminotransferase): klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Bij Star-SHL, Unilabs, Certe en Diagnostiek voor U is de ondergrens voor ASAT bij volwassenen 0 U/l of afwezig, dus een lage waarde is daar geen afwijking. Een normale ASAT sluit volgens een Britse richtlijn uit 2018 geen vergevorderde leverziekte uit: ASAT en ALAT kunnen allebei normaal zijn, zelfs bij levercirrose, afstervend leverweefsel.

Hoge waarden

Een verhoogde ASAT kan bij een vetlever passen, maar Thuisarts noemt voor afwijkende levertests ook medicijnen, alcohol, een virale leverontsteking, galstenen en drugs als mogelijke oorzaken. Thuisarts adviseert een afspraak bij je huisarts als je huid of oogwit geel wordt, je buik steeds dikker wordt, je afvalt zonder te weten waarom of je steeds zieker wordt.

ASAT (Aspartaat-aminotransferase): oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

  • Zwangerschap

    Tijdens een zwangerschap kan ASAT lager zijn.

Wat de waarde verhoogt

  • Leverontsteking (hepatitis)

    Bij een leverontsteking, al dan niet door een virus, kan ASAT maanden verhoogd blijven.

  • Overmatig alcoholgebruik

    Alcohol kan de lever beschadigen, waarna ASAT uit de levercellen in het bloed komt.

  • Geneesmiddelen

    Sommige geneesmiddelen kunnen leverschade geven en zo ASAT verhogen.

  • Spierschade

    ASAT zit ook in hart- en skeletspieren; bij spierschade is ASAT hoger dan ALAT.

  • Kapotte rode bloedcellen in de buis

    Een rode bloedcel bevat ongeveer 10 keer zoveel ASAT als serum, dus bloed dat in de buis is beschadigd geeft een vals verhoogde uitslag.

ASAT (Aspartaat-aminotransferase): leefstijl en deze waarde

Bij een verhoogde ASAT en overgewicht adviseert Thuisarts af te vallen door gezond te eten en meer te bewegen, omdat dat het vet in je lever vermindert. Een echo van je buik kan volgens Thuisarts laten zien waarom de levertests afwijken, bijvoorbeeld door een vetlever, maar met een echo is niet altijd een oorzaak te vinden.

ASAT (Aspartaat-aminotransferase): veelgestelde vragen

Is ALAT of ASAT hoger bij leververvetting zonder alcohol?

Bij niet-alcoholische leververvetting (NAFLD) is ALAT volgens een overzichtsartikel uit 2017 meestal hoger dan ASAT, zodat de verhouding ASAT/ALAT onder 1 ligt.

Kan gamma-GT verhoogd zijn bij leververvetting zonder alcohol?

Naast ASAT kan gamma-GT volgens een overzichtsartikel uit 2017 bij ongeveer de helft van de mensen met niet-alcoholische leververvetting (NAFLD) verhoogd zijn, tot 3 keer de bovengrens, ook zonder alcoholgebruik.

ASAT (Aspartaat-aminotransferase): bronnen

  1. den Elzen WPJ, Brouwer N, Thelen MH, Le Cessie S, Haagen I-A, Cobbaert CM. NUMBER: standardized reference intervals in the Netherlands using a 'big data' approach. Clin Chem Lab Med 2018;57(1):42-56. (opgehaald 2026) doi.org
  2. Star-shl, Labbepalingen (referentiewaarden per bepaling), star-shl.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) star-shl.nl
  3. Unilabs, Bepalingenklapper (referentiewaarden per bepaling), bepalingenklapper.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenklapper.nl
  4. Certe, Bepalingenwijzer (referentiewaarden per bepaling), bepalingenwijzer.certe.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenwijzer.certe.nl
  5. Diagnostiek voor U, eLabgids (Referentiewaarden DvU), diagnostiek.getincontrol.eu, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) diagnostiek.getincontrol.eu
  6. NVKC, Alles over testen: ASAT, allesovertesten.nl, geraadpleegd 2026-10-03 (opgehaald 2026) allesovertesten.nl

Testproducten

Deze marker is opgenomen in de volgende testpanelen.

GLP-1

GLP-1 controle (3 maanden)

De veiligheids- en voortgangscontrole die klinieken na 3 maanden doen: pancreas, lever, nieren, zouten en je metabole voortgang op GLP-1-medicatie.

ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) HDL Cholesterol HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Kalium Natrium Glucose (Nuchter) Cholesterol Totaal Lipase Kreatinine Triglyceriden eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) LDL Cholesterol Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€109,-
GLP-1

GLP-1 uitgebreide controle

De halfjaarlijkse meting: alles uit de controle plus insuline, ApoB en je voedingsstoffen — juist belangrijk als je al langere tijd veel minder eet.

Insuline (Nuchter) ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) HDL Cholesterol HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Apo(B) (Apolipoproteïne B) Vitamine B12 Ferritine Kalium Natrium Glucose (Nuchter) Cholesterol Totaal Albumine Lipase Kreatinine Vitamine D (25-OH) Triglyceriden HOMA-IR eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) LDL Cholesterol Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€196,-
GLP-1

GLP-1 nulmeting

Je startpunt vóór je eerste injectie: bloedsuiker, cholesterol, pancreas, lever, nieren, schildklier en voedingsstoffen in één meting.

Insuline (Nuchter) ALAT (Alanine-aminotransferase) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) HDL Cholesterol HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Bilirubine Totaal Apo(B) (Apolipoproteïne B) Vitamine B12 Ferritine Kalium Natrium Glucose (Nuchter) Cholesterol Totaal Albumine Lipase Kreatinine Vitamine D (25-OH) Triglyceriden Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) HOMA-IR eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) LDL Cholesterol Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€214,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad

ASAT (Aspartaat-aminotransferase)

€9,-