Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Lever

Bilirubine totaal en vasten: waarom de waarde bij het syndroom van Gilbert meestal stijgt

Bilirubine is een afbraakstof van rode bloedcellen die het lichaam volgens MedlinePlus Genetics pas kan uitscheiden nadat een enzym in de levercellen er glucuronzuur aan heeft gekoppeld. Die koppeling maakt bilirubine volgens MedlinePlus Genetics oplosbaar in water, zodat het lichaam het kwijt kan.

Werkt dat enzym trager, zoals bij het syndroom van Gilbert, dan hoopt ongeconjugeerd bilirubine zich volgens MedlinePlus Genetics op in het bloed. Volgens MedlinePlus kan een hoog bilirubine ook passen bij een leverziekte, een afgesloten galweg of bloedarmoede doordat rode bloedcellen te snel worden afgebroken. Welke waarde het bilirubine heeft, laat alleen een bloedtest zien.

Diagnostiek voor U geeft voor iedereen ouder dan 5 dagen 3 tot 20 µmol/L. Een licht verhoogde waarde na een periode van vasten past volgens MedlinePlus Genetics bij het syndroom van Gilbert.

Beoordeling door arts inbegrepen

Bilirubine is de gele afbraakstof van rode bloedcellen, die de lever verwerkt en via de gal afvoert. Voor volwassenen hanteren Star-SHL en Certe een bovengrens van 24 µmol/l voor mannen en 19 voor vrouwen, Unilabs en Diagnostiek voor U 20 voor iedereen.

  • Totaal bilirubine is de som van een onverwerkte (indirecte) en een door de lever verwerkte (directe) vorm; een verhoogde onverwerkte vorm komt meestal door afbraak van rode bloedcellen of door het syndroom van Gilbert, een verhoogde verwerkte vorm meestal door een leverziekte of afgesloten galwegen.
  • Bij een los verhoogd bilirubine, met verder normale levertesten, adviseert de Britse vereniging van maag-darm-leverartsen (BSG) de levertesten nuchter te herhalen, met een volledig bloedbeeld en direct en indirect bilirubine; bij het syndroom van Gilbert stijgt totaal bilirubine dan verder.
  • De uitslag van een bilirubinetest hangt sterk af van de meetmethode, en daarom verschillen de grenswaarden per laboratorium.

Referentiewaarden

Bekijk de waarde die voor jou geldt:

Kies man of vrouw — dit bereik verschilt per geslacht.

Vul je leeftijd in — dit bereik verandert met de leeftijd.

Dit bereik hangt ook af van bijvoorbeeld cyclusfase of afnamemateriaal; de gemarkeerde rijen gelden voor jouw groep.

Jouw referentiewaarde
umol/l
2 29 umol/l
Referentiewaarden per groep, in umol/l
Man · 1–5 jaar 2–11 umol/l
2 11
Man · 6–12 jaar 3–16 umol/l
3 16
Man · 13–18 jaar 4–29 umol/l
4 29
Man · 19 jaar en ouder 4–24 umol/l
4 24
Vrouw · 1–5 jaar 2–10 umol/l
2 10
Vrouw · 6–12 jaar 3–16 umol/l
3 16
Vrouw · 13–18 jaar 3–22 umol/l
3 22
Vrouw · 19 jaar en ouder 3–19 umol/l
3 19
2 29 umol/l

Bron: NVKC Referentiepopulatie: Nederlandse huisartsenpopulatie (NUMBER, n=7.574.327)

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

Check je eigen waarde

Bilirubine Totaal: wat Nederlandse laboratoria hanteren

Referentiewaarden per groep, in umol/l
Star-shl · Man · 19 jaar en ouder 4–24 umol/l
4 24
Star-shl · Vrouw · 19 jaar en ouder 3–19 umol/l
3 19
Unilabs · Iedereen · 0–115 jaar 3–20 µmol/l
3 20
Certe · Man · 18 jaar en ouder · een grens, geen bereik < 24 umol/L
24
Certe · Vrouw · 18 jaar en ouder · een grens, geen bereik < 19 umol/L
19
Diagnostiek voor U · Iedereen · 0 jaar en ouder 3–20 µmol/L
3 20
0 26,4 umol/l

Bron: Star-shl

Bron: Unilabs

Bron: Certe

Bron: Diagnostiek voor U

Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.

Bilirubine Totaal: wat deze test meet

De meting van totaal bilirubine geeft volgens de BSG, de Britse vereniging van maag-darm-leverartsen, de ongeconjugeerde en de geconjugeerde vorm samen, in micromol per liter (µmol/l). Bij het syndroom van Gilbert is volgens MedlinePlus Genetics vooral het ongeconjugeerde deel verhoogd.

Diagnostiek voor U meldt dat het bloedmonster lichtgevoelig is, en Unilabs vraagt het buisje tegen licht te beschermen.

Bilirubine Totaal: waarom deze waarde ertoe doet

Omdat het syndroom van Gilbert volgens de BSG niet samengaat met leverziekte, maakt het bij een verhoogd totaal bilirubine verschil of het syndroom de oorzaak is of een leverziekte, die zich volgens de BSG ongemerkt ontwikkelt.

Het syndroom van Gilbert is volgens de BSG de meest voorkomende oorzaak van een los verhoogd bilirubine, en het treft volgens de BSG 5 tot 8% van de bevolking. Mensen met het syndroom hebben volgens MedlinePlus Genetics ongeveer 30% van de normale werking van het enzym dat bilirubine omzet.

Bilirubine Totaal: zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
In welke test
GLP-1 nulmeting · €214,-
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

Bilirubine Totaal: wanneer is meten zinvol?

Een los verhoogd bilirubine is voor de BSG een reden om de levertesten te herhalen, en dan op bloed dat nuchter is afgenomen. Bij het syndroom van Gilbert hoort het totaal bilirubine volgens de BSG dan verder te stijgen, door de indirecte vorm, zonder tekenen van bloedarmoede.

Ook los van het syndroom van Gilbert kan een arts volgens MedlinePlus bij een bilirubinetest om een aantal uren zonder eten en drinken vragen.

Bilirubine Totaal: klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Diagnostiek voor U legt de ondergrens van totaal bilirubine voor iedereen ouder dan 5 dagen bij 3 µmol/L. Een lage waarde kan volgens MedlinePlus komen door medicijnen zoals de pil, antibiotica of slaapmiddelen, maar is volgens MedlinePlus meestal geen reden tot zorg.

Hoge waarden

Lang niet eten is volgens MedlinePlus Genetics een van de vormen van stress waarbij het bilirubine bij het syndroom van Gilbert meestal stijgt, naast uitdroging, ziekte, zware inspanning en menstruatie. Bepaalde voedingsmiddelen staan volgens MedlinePlus ook in het rijtje van wat een hoger bilirubine kan geven, net als sommige medicijnen.

Geelzucht, een gele huid en gele ogen, kan volgens MedlinePlus ontstaan als een leverziekte of een afgesloten galweg het bilirubine laat stijgen. MedlinePlus noemt ook donkere urine, kleikleurige ontlasting en buikpijn als klachten waarbij een arts de test kan aanvragen.

Bilirubine Totaal: oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

  • Bepaalde medicijnen

    Een laag bilirubine is meestal geen reden tot zorg, maar kan komen door medicijnen zoals antibiotica, de anticonceptiepil, slaapmiddelen en medicijnen tegen epileptische aanvallen.

Wat de waarde verhoogt

  • Syndroom van Gilbert

    De meest voorkomende oorzaak van een los verhoogd bilirubine is het syndroom van Gilbert, een erfelijke eigenschap die 5 tot 8 procent van de mensen heeft en die niet samengaat met leverziekte.

  • Afbraak van rode bloedcellen

    Bij afbraak van rode bloedcellen, zoals bij hemolytische bloedarmoede, en bij flinke blauwe plekken wordt een licht verhoogd bilirubine gevonden.

  • Leverziekte

    Een leverontsteking, schade aan het leverweefsel, langdurig alcoholgebruik of een vergiftiging door geneesmiddelen kan bilirubine verhogen.

  • Afgesloten galwegen

    Galstenen, een tumor van de galwegen of alvleesklierkanker die de afvoer van gal blokkeert, kan bilirubine verhogen.

  • Flinke inspanning

    Na flinke inspanning kan bilirubine hoger worden.

Bilirubine Totaal: leefstijl en deze waarde

Een verhoogde bilirubine-uitslag is er een voor de huisarts, samen met hoe lang er voor de bloedafname niet gegeten was. Iemand met het syndroom van Gilbert kan volgens de BSG volledig gerustgesteld worden. Denkt een arts aan een leverziekte of aan een ziekte van de rode bloedcellen, dan kan volgens MedlinePlus aanvullend onderzoek nodig zijn, zoals een echo of andere leverfunctietesten.

Bilirubine Totaal: veelgestelde vragen

Waarom stijgt bilirubine bij vasten?

Bij het syndroom van Gilbert stijgt bilirubine volgens MedlinePlus Genetics vooral als het lichaam onder druk staat, en lang niet eten is een van de voorbeelden die MedlinePlus Genetics noemt. De BSG gebruikt dat bij een los verhoogd bilirubine: op een nuchter bloedmonster hoort het totaal bilirubine bij het syndroom van Gilbert verder te stijgen.

Wat veroorzaakt het syndroom van Gilbert?

Het syndroom van Gilbert ontstaat volgens MedlinePlus Genetics door veranderingen in het gen UGT1A1, dat de bouwinstructie bevat voor het enzym dat bilirubine in de levercellen verwerkt. Niet iedereen met die genetische verandering krijgt volgens MedlinePlus Genetics een verhoogd bilirubine.

Geeft het syndroom van Gilbert vaak geelzucht?

Nee, bij het syndroom van Gilbert schommelt de bilirubinewaarde volgens MedlinePlus Genetics, en die stijgt zeer zelden tot een niveau dat geelzucht geeft.

Bilirubine Totaal: bronnen

  1. den Elzen WPJ, Brouwer N, Thelen MH, Le Cessie S, Haagen I-A, Cobbaert CM. NUMBER: standardized reference intervals in the Netherlands using a 'big data' approach. Clin Chem Lab Med 2018;57(1):42-56. (opgehaald 2026) doi.org
  2. Star-shl, Labbepalingen (referentiewaarden per bepaling), star-shl.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) star-shl.nl
  3. Unilabs, Bepalingenklapper (referentiewaarden per bepaling), bepalingenklapper.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenklapper.nl
  4. Certe, Bepalingenwijzer (referentiewaarden per bepaling), bepalingenwijzer.certe.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenwijzer.certe.nl
  5. Diagnostiek voor U, eLabgids (Referentiewaarden DvU), diagnostiek.getincontrol.eu, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) diagnostiek.getincontrol.eu
  6. MedlinePlus, Bilirubin Blood Test, U.S. National Library of Medicine, geraadpleegd 2026-10-13 (opgehaald 2026) medlineplus.gov
  7. Newsome PN, et al. Guidelines on the management of abnormal liver blood tests. Gut 2018;67(1):6-19. (opgehaald 2026) pmc.ncbi.nlm.nih.gov
  8. NVKC, Alles over testen: Bilirubine, allesovertesten.nl, geraadpleegd 2026-10-13 (opgehaald 2026) allesovertesten.nl

Testproducten

Deze marker is opgenomen in de volgende testpanelen.

GLP-1

GLP-1 nulmeting

Je startpunt vóór je eerste injectie: bloedsuiker, cholesterol, pancreas, lever, nieren, schildklier en voedingsstoffen in één meting.

Insuline (Nuchter) ALAT (Alanine-aminotransferase) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) HDL Cholesterol HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Bilirubine Totaal Apo(B) (Apolipoproteïne B) Vitamine B12 Ferritine Kalium Natrium Glucose (Nuchter) Cholesterol Totaal Albumine Lipase Kreatinine Vitamine D (25-OH) Triglyceriden Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) HOMA-IR eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) LDL Cholesterol Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€214,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad

Bilirubine Totaal

€7,-