Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Lever

Alkalische fosfatase: voeding, tekorten en de waarde

Wat iemand eet kan volgens de Cleveland Clinic de alkalische fosfatase beïnvloeden, een enzym dat in het bloed vooral uit de lever en de botten komt. Een enzym is een eiwit in een cel dat bepaalde processen in het lichaam mogelijk maakt.

Een lage alkalische fosfatase kan volgens de Cleveland Clinic wijzen op ondervoeding of een tekort aan zink of magnesium, en een hoge waarde onder meer op osteomalacie, een botziekte die volgens die bron meestal door een tekort aan vitamine D ontstaat. Hoe hoog de waarde is, toont alleen een bloedtest.

Certe hanteert voor vrouwen boven 19 jaar minder dan 98 U/l en voor mannen boven 19 jaar minder dan 115 U/l.

Beoordeling door arts inbegrepen

Alkalische fosfatase is een enzym dat in het bloed vooral uit de lever en de botten komt. Een hoge waarde kan volgens de Cleveland Clinic wijzen op een leverziekte of een botaandoening, een lage waarde onder meer op ondervoeding.

  • Voor alkalische fosfatase hanteren Star-SHL en Unilabs bij mannen van 19 tot en met 50 jaar 45 tot 128 U/l en bij vrouwen van die leeftijd 38 tot 123 U/l.
  • Certe hanteert voor alkalische fosfatase boven 19 jaar minder dan 115 U/l bij mannen en minder dan 98 U/l bij vrouwen; Diagnostiek voor U boven 18 jaar 40 tot 120 U/l.
  • Een iso-enzymtest kan volgens de Cleveland Clinic laten zien of alkalische fosfatase uit de lever of uit de botten komt.

Referentiewaarden

Bekijk de waarde die voor jou geldt:

Kies man of vrouw — dit bereik verschilt per geslacht.

Vul je leeftijd in — dit bereik verandert met de leeftijd.

Dit bereik hangt ook af van bijvoorbeeld cyclusfase of afnamemateriaal; de gemarkeerde rijen gelden voor jouw groep.

Jouw referentiewaarde
u/l
38 209 u/l
Referentiewaarden per groep, in u/l
Man · 13–18 jaar 63–190 u/l
63 190
Man · 19–50 jaar 45–128 u/l
45 128
Man · 51–65 jaar 46–126 u/l
46 126
Man · 66–80 jaar 44–134 u/l
44 134
Man · 81 jaar en ouder 45–145 u/l
45 145
Vrouw · 6–12 jaar 107–209 u/l
107 209
Vrouw · 13–18 jaar 44–149 u/l
44 149
Vrouw · 19–50 jaar 38–123 u/l
38 123
Vrouw · 51–65 jaar 48–142 u/l
48 142
Vrouw · 66–80 jaar 47–138 u/l
47 138
Vrouw · 81 jaar en ouder 45–146 u/l
45 146
38 209 u/l

Bron: NVKC Referentiepopulatie: Nederlandse huisartsenpopulatie (NUMBER, n=7.574.327)

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

Check je eigen waarde

Alkalische Fosfatase: wat Nederlandse laboratoria hanteren

Referentiewaarden per groep, in u/l
Star-shl · Man · 19–50 jaar 45–128 U/l
45 128
Star-shl · Vrouw · 19–50 jaar 38–123 U/l
38 123
Star-shl · Man · 51–65 jaar 46–126 U/l
46 126
Star-shl · Vrouw · 51–65 jaar 48–142 U/l
48 142
Star-shl · Man · 66–80 jaar 44–134 U/l
44 134
Star-shl · Vrouw · 66–80 jaar 47–138 U/l
47 138
Star-shl · Man · 81 jaar en ouder 45–145 U/l
45 145
Star-shl · Vrouw · 81 jaar en ouder 45–146 U/l
45 146
Unilabs · Vrouw · 19–50 jaar 38–123 U/l
38 123
Unilabs · Vrouw · 51–65 jaar 48–142 U/l
48 142
Unilabs · Vrouw · 66–80 jaar 47–138 U/l
47 138
Unilabs · Vrouw · 81 jaar en ouder 45–146 U/l
45 146
Unilabs · Man · 19–50 jaar 45–128 U/l
45 128
Unilabs · Man · 51–65 jaar 46–126 U/l
46 126
Unilabs · Man · 66–80 jaar 44–134 U/l
44 134
Unilabs · Man · 81 jaar en ouder 45–145 U/l
45 145
Certe · Vrouw · 19 jaar en ouder · een grens, geen bereik < 98 U/L
98
Certe · Man · 19 jaar en ouder · een grens, geen bereik < 115 U/L
115
Diagnostiek voor U · Iedereen · 19 jaar en ouder 40–120 U/L
40 120
0 160,6 u/l

Bron: Star-shl

Bron: Unilabs

Bron: Certe

Bron: Diagnostiek voor U

Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.

Alkalische Fosfatase: wat deze test meet

De hoeveelheid alkalische fosfatase in het bloed wordt uitgedrukt in units per liter (U/L), en bij Diagnostiek voor U loopt het bereik boven 18 jaar, voor beide geslachten, van 40 tot 120 U/L.

Alkalische Fosfatase: waarom deze waarde ertoe doet

De alkalische fosfatase doet ertoe bij een beperkt eetpatroon, omdat ondervoeding en een tekort aan zink of magnesium volgens de Cleveland Clinic tot de mogelijke oorzaken van een lage waarde horen.

Alkalische Fosfatase: zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

Alkalische Fosfatase: wanneer is meten zinvol?

Een ALP-test kan volgens de Cleveland Clinic ook helpen een algemene klacht zoals vermoeidheid te verklaren, wanneer hij deel uitmaakt van een leverpanel of een breed stofwisselingspanel.

Alkalische Fosfatase: klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Een lage alkalische fosfatase kan volgens de Cleveland Clinic wijzen op ondervoeding of een tekort aan zink of magnesium, en daarnaast op een traag werkende schildklier.

Hoge waarden

Osteomalacie, een ziekte die de botten verzwakt en volgens de Cleveland Clinic meestal door een tekort aan vitamine D ontstaat, kan de alkalische fosfatase verhogen, net als onbehandelde coeliakie en leverziekten.

Alkalische Fosfatase: oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

  • Ondervoeding

    Ondervoeding kan een lage alkalische fosfatase geven, die minder vaak voorkomt dan een hoge.

  • Tekort aan zink of magnesium

    Een tekort aan zink of aan magnesium kan een lage alkalische fosfatase geven.

  • Traag werkende schildklier (hypothyreoïdie)

    Een traag werkende schildklier kan een lage alkalische fosfatase geven.

  • Zeldzame erfelijke aandoeningen, zoals hypofosfatasie

    Zeldzame erfelijke aandoeningen, waaronder hypofosfatasie en de ziekte van Wilson, kunnen een lage alkalische fosfatase geven.

Wat de waarde verhoogt

  • Vernauwde of afgesloten galwegen

    Een vernauwde galweg, of een galweg die door kanker wordt afgesloten, kan een hoge alkalische fosfatase uit de lever geven.

  • Leverontsteking (hepatitis) of levercirrose

    Hepatitis, een ontsteking van de lever, en levercirrose kunnen een hoge alkalische fosfatase geven.

  • Zwangerschapscholestase

    Zwangerschapscholestase is een leverziekte die laat in de zwangerschap kan ontstaan en een hoge alkalische fosfatase kan geven.

  • Genezende botbreuk

    Een botbreuk die geneest, kan een hoge alkalische fosfatase uit bot geven.

  • Botziekten zoals de ziekte van Paget of osteomalacie

    De ziekte van Paget, een zeldzame chronische botziekte, en osteomalacie, die de botten verzwakt, kunnen een hoge alkalische fosfatase uit bot geven.

Alkalische Fosfatase: leefstijl en deze waarde

Voeding is volgens de Cleveland Clinic een van de factoren die de alkalische fosfatase kunnen beïnvloeden, en een afwijkende waarde bespreekt u met uw huisarts.

Alkalische Fosfatase: veelgestelde vragen

Kan een tekort aan zink of magnesium de alkalische fosfatase verlagen?

Een tekort aan zink of magnesium kan volgens de Cleveland Clinic samengaan met een lage alkalische fosfatase.

Alkalische Fosfatase: bronnen

  1. den Elzen WPJ, Brouwer N, Thelen MH, Le Cessie S, Haagen I-A, Cobbaert CM. NUMBER: standardized reference intervals in the Netherlands using a 'big data' approach. Clin Chem Lab Med 2018;57(1):42-56. (opgehaald 2026) doi.org
  2. Star-shl, Labbepalingen (referentiewaarden per bepaling), star-shl.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) star-shl.nl
  3. Unilabs, Bepalingenklapper (referentiewaarden per bepaling), bepalingenklapper.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenklapper.nl
  4. Certe, Bepalingenwijzer (referentiewaarden per bepaling), bepalingenwijzer.certe.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenwijzer.certe.nl
  5. Diagnostiek voor U, eLabgids (Referentiewaarden DvU), diagnostiek.getincontrol.eu, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) diagnostiek.getincontrol.eu
  6. Cleveland Clinic Health Library, Alkaline Phosphatase (ALP), my.clevelandclinic.org, geraadpleegd 2026-10-18 (opgehaald 2026) my.clevelandclinic.org

Onderzoeken met verwante waarden

Deze panelen meten waarden uit dezelfde categorie als deze marker.

GLP-1

GLP-1 nulmeting

Je startpunt vóór je eerste injectie: bloedsuiker, cholesterol, pancreas, lever, nieren, schildklier en voedingsstoffen in één meting.

Insuline (Nuchter) ALAT (Alanine-aminotransferase) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) HDL Cholesterol HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Bilirubine Totaal Apo(B) (Apolipoproteïne B) Vitamine B12 Ferritine Kalium Natrium Glucose (Nuchter) Cholesterol Totaal Albumine Lipase Kreatinine Vitamine D (25-OH) Triglyceriden Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) HOMA-IR eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) LDL Cholesterol Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€214,-
GLP-1

GLP-1 uitgebreide controle

De halfjaarlijkse meting: alles uit de controle plus insuline, ApoB en je voedingsstoffen — juist belangrijk als je al langere tijd veel minder eet.

Insuline (Nuchter) ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) HDL Cholesterol HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Apo(B) (Apolipoproteïne B) Vitamine B12 Ferritine Kalium Natrium Glucose (Nuchter) Cholesterol Totaal Albumine Lipase Kreatinine Vitamine D (25-OH) Triglyceriden HOMA-IR eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) LDL Cholesterol Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€196,-
GLP-1

GLP-1 controle (3 maanden)

De veiligheids- en voortgangscontrole die klinieken na 3 maanden doen: pancreas, lever, nieren, zouten en je metabole voortgang op GLP-1-medicatie.

ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) HDL Cholesterol HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Kalium Natrium Glucose (Nuchter) Cholesterol Totaal Lipase Kreatinine Triglyceriden eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) LDL Cholesterol Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€109,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad

Alkalische Fosfatase

€8,-