ALAT waarde tijdens afvallen en GLP-1

Een alat bloedonderzoek telt hoeveel van dit enzym in je bloed zit. De uitslag staat in units per liter, u/l.

Het enzym alat hoort binnenin je levercellen te blijven. Daar helpt het bij het omzetten van eiwitbouwstenen. Raken levercellen beschadigd raken, dan lekt het naar je bloed.

Op oudere uitslagen staat soms alat sgpt. Dat is dezelfde bepaling onder een oudere naam.

Waarom deze waarde bij afvallen zo bruikbaar is, zit in waar het enzym zit. ALAT zit vooral in de lever en nauwelijks elders. Vet dat zich in de lever ophoopt, irriteert die cellen. Daardoor loopt de waarde langzaam op, meestal licht verhoogd en zelden dramatisch.

Dat maakt het een trage maar eerlijke meter. Hij reageert op maanden, niet op dagen.

Naast ALAT staan meestal ASAT, gamma GT en alkalische fosfatase op de uitslag. Die laatste twee komen uit de galwegen. Samen sturen ze het verder onderzoek.

Van alle leverwaarden is dit degene die het duidelijkst meebeweegt met je gewicht. Een verhoogde alat waarde heeft verschillende oorzaken, en gewicht is hier de belangrijkste.

De reden is simpel. Vet in de lever is in Nederland de gewoonste oorzaak van een licht verhoogd getal. Bij overgewicht is de kans op vet in de lever groot. Dat vet irriteert de levercellen, en dan lekt er enzym naar je bloed.

Het goede nieuws is dat dit omkeerbaar is. Ongeveer zeven procent van je lichaamsgewicht verliezen laat de leverwaarden meestal duidelijk zakken. Bij groter gewichtsverlies verbetert ook het vetgehalte in de lever zelf. Dat is een van de best onderbouwde effecten van afvallen.

Daarom is een uitgangsmeting voor je start zo waardevol. Zonder die waarde weet je over een half jaar niet wat er is veranderd. Een hoge alat waarde aan het begin is bij overgewicht heel gewoon.

Een daling van 58 naar 34 is een resultaat. Alleen 34 zien zegt veel minder.

Er is één ding om niet van te schrikken. In de eerste weken van snel gewichtsverlies kan de waarde tijdelijk iets stijgen. Dat komt doordat er vet vanuit het lichaam wordt afgevoerd. Het is meestal van korte duur en het zakt daarna door.

Verder gelden de gewone oorzaken ook voor jou. Medicijnen en supplementen, overmatig alcoholgebruik en virale hepatitis staan op dezelfde lijst. Een sterk verhoogde uitslag, vele malen de bovengrens, hoort niet bij afvallen. Hepatitis B wordt met apart bloedonderzoek vastgesteld, niet met dit enzym.

Tot slot: verhoogde waarden geven zelden klachten. Daarom is meten hier zinniger dan afwachten hoe je je voelt.

Het beste moment om te meten is voordat je begint. Die uitgangswaarde is later je vergelijkingspunt.

Daarna is drie maanden een logisch moment. Bij een programma dat werkt, zie je dan vaak al beweging. Zes maanden bevestigt of het een trend is of toeval. Loopt het goed, dan is jaarlijks daarna genoeg.

Meet niet vaker dan dat zonder reden. Deze waarde schommelt van week tot week. Te vaak meten levert vooral ruis op en onnodige zorgen.

Twee praktische regels. Train niet zwaar of ongewoon in de 48 tot 72 uur ervoor. En nuchter zijn hoeft niet voor deze bepaling. Loopt er glucose of een vetprofiel mee, dan verandert dat.

Vraag ALAT niet los aan. Samen met ASAT en gamma-GT zie je pas een patroon. Bij een metabool programma horen HbA1c en triglyceriden er sowieso bij.

Bespreek afwijkende alat waarden altijd met je huisarts, ook tijdens een programma.